ArtsSolidariteit, óók voor de zorgprofessional

Solidariteit, óók voor de zorgprofessional
Naar actueel

Solidariteit, óók voor de zorgprofessional

Solidariteit is het fundament van ons zorgstelsel. Om de stijgende zorgkosten samen te kunnen blijven dragen, is er de laatste jaren terecht veel aandacht besteed aan efficiëntie en transparantie in de zorg. Maar om onze hoge kwaliteit van zorg te kunnen behouden, is solidariteit tussen generaties zorgprofessionals minstens zo belangrijk. Arno Bisschop, arts en oprichter van Talent&Care, blogt maandelijks over vitaliteit in de zorg.

In mijn vorige blog schreef ik over de selectie van zorgprofessionals voor de (vervolg)opleiding en het belang van de persoonlijke ontwikkeling van de zorgprofessional. Eenmaal geselecteerd ervaart vrijwel iedere jonge zorgprofessionals een te hoge werkdruk die bij een te grote groep leidt tot (over)spannings- en burn-out klachten. Om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van zorg in Nederland hoog blijft (en hopelijk zelfs nóg beter wordt), is solidariteit tussen jonge en ervaren artsen en apothekers cruciaal. Maar hoe solidair zijn zorgverleners onderling?

In Nederland staat het solidariteitsbeginsel centraal in bijna alles wat we doen

In Nederland staat het solidariteitsbeginsel centraal in bijna alles wat we doen. Solidariteit is een zeer belangrijk begrip in de zorg, het vormt het fundament voor de zorg voor zowel zieke als gezonde mensen. Solidariteit maakt het mogelijk dat zorg toegankelijk is en blijft voor iedereen, onafhankelijk van inkomen.

In november las ik in Medisch Contact dat de solidariteit onder Nederlanders om de zorgkosten van anderen te dragen afneemt. Dit blijkt uit de barometer Solidariteit in het Nederlandse Zorgstelsel van Nivel. Eén van de redenen voor de afnemende solidariteit zijn de stijgende zorgkosten.

De consequenties van solidariteit

Het Nederlandse zorgstelstel is zowel één van de beste van de wereld, als één van de duurste. Sinds 1998 zijn onze zorguitgaven zelfs verdubbeld. Alleen in Noorwegen, de VS en Zwitserland wordt er meer geld per hoofd van de bevolking uitgegeven aan zorg dan in Nederland het geval is. Grofweg wordt de zorg in Nederland betaald uit (inkomensafhankelijke) belastingen, met name het bruto of het werkgeversdeel, zorgpremies en de eigen bijdrage. De bijdrage per burger is inkomensafhankelijk (inkomenssolidariteit) en het basispakket kost voor iedereen hetzelfde (risicosolidariteit). Op deze manier is de solidariteit in de zorg in Nederland gewaarborgd.

Om de stijgende kosten te beteugelen werd er in 2006 er een nieuw bekostigingsstelsel ingevoerd, waarvan prestatiebekostiging door middel van DBC’s een belangrijk onderdeel was. Nu ruim tien jaar na de invoering van dit stelsel en vijf jaar na de vereenvoudiging ervan kunnen we nog niet écht stellen dat we de heilige graal (hogere kwaliteit zorg tegen lagere kosten) hebben gevonden. 

Hoewel prestatiebekostiging heeft geleid tot verhoging van de administratieve druk, is het wel de eerste goede en belangrijke stap in het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit van zorg

Hoewel prestatiebekostiging heeft geleid tot verhoging van de administratieve druk, is het wel de eerste goede en belangrijke stap in het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit van zorg. Daarmee kunnen we aan alle patiënten (en hun verzekeraars) laten zien waar de kwaliteiten van een instelling en haar zorgverleners liggen. Als we de patiënt zo goed mogelijk van dienst willen zijn, zullen de zorginstellingen én de professionals van de toekomst transparant moeten zijn over hun kwaliteiten. 

Solidariteit onder zorgverleners

Los van wie de zorg betaalt en hoe duur die zorg daadwerkelijk is, is het uiteraard belangrijk dat we met z’n allen de kosten zo laag mogelijk houden. Zodat we nog heel veel jaren alle lijsten blijven aanvoeren. Maar is het, om dat doel te bereiken, niet nog belangrijker dat we met z’n allen de focus verschuiven van de kosten naar de snelgroeiende werkdruk in de zorg? En dat we deze werkdruk met elkaar op een ‘solidaire wijze’ verdelen? De huidige discussie over het solidariteitsbeginsel met betrekking tot de bekostiging van de zorg zal moeten verschuiven naar een discussie over de belasting van ons kapitaal in de zorg, namelijk de zorgprofessional. 

De oudere generatie zorgprofessionals is anders opgeleid, heeft vaak een andere blik op patiëntenzorg en spreekt vaak over meters maken om een goede zorgprofessional te worden

De jonge generatie zorgverleners zoekt steeds vaker naar een werkomgeving, waar in een ‘veilige sfeer’ hard voor de patiënt gewerkt kan worden en waar zelfontplooiing centraal staat. De oudere generatie zorgprofessionals is anders opgeleid, heeft een vaak andere blik op patiëntenzorg en spreekt vaak over meters maken om een goede zorgprofessional te worden. Maar tijden veranderen…  

Zonder de hulp, het begrip en het tonen van kwetsbaarheid van de oudere generatie zal er onvoldoende aansluiting zijn bij de behoeften van de jonge generaties

Zonder de hulp, het begrip en het tonen van kwetsbaarheid van de oudere generatie zal er onvoldoende aansluiting zijn bij de behoeften van de jonge generatie.  Dan blijft er een belangrijke component van de hedendaagse én toekomstige werkdruk bestaan. Het resultaat: een nog grotere groep met (over)spannings- en burn-out klachten en een nog hogere werkdruk op degenen die rechtop blijven staan.

Beide generaties zullen elkaar in de toekomst hard nodig hebben. Waar de jonge zorgprofessionals het inhoudelijke vak moeten leren van de oudere generatie, moet die op haar beurt meer aansluiting zoeken bij jonge zorgprofessionals. Zij zijn in de toekomst verantwoordelijk voor de kwaliteit van zorg voor patiënten. Solidariteit heeft dus niet alleen betrekking op de financiën, maar ook op de kwaliteit van de zorg. Daarom pleit ik voor meer solidariteit tussen generaties zorgprofessionals. 

Wil je hier eens verder over praten? Of zijn er zaken in de zorg die jou iedere dag weer opvallen? Neem gerust contact met mij op via a.bisschop@talent-care.nl, dan praten we erover tijdens een kop koffie.

Arno Bisschop was orthopedisch chirurg in opleiding, voordat hij zich ging toeleggen op de vitaliteit van zorgprofessionals. Arno is samen met Stefan Ottenbros oprichter van Talent&Care, een zorgorganisatie waar de vitaliteit van de zorgprofessional centraal staat.

Eerdere blogs van Arno:

Een pleidooi voor CanMEDS #8

Dokter of apotheker: what else?

Foute keuzes bestaan niet, foute aannames wel

Raceauto's met lege banden staan stil

Luister jij naar je eigen verhaal?

Onze opdrachtgevers zijn onder andere