ArtsGoed genoeg is het nieuwe perfect

Goed genoeg is het nieuwe perfect
Naar actueel

Goed genoeg is het nieuwe perfect

Al noemt hij zichzelf niet politiek geëngageerd, toch kan hij zich wel vinden in de verkiezingsslogan van de VVD: ‘Normaal. Doen.’ Hij pleit voor een nieuw motto in de opleiding geneeskunde: ‘Goed genoeg is het nieuwe perfect!’. Maandelijks blogt Herke Weijs, arts bij Talent& Care, over het keuzeproces van zijn loopbaan en zijn ervaringen als ANIOS-psychiatrie.

In de Artsinspé verscheen eind vorig jaar een artikel over burn-out onder geneeskundestudenten . Er werd ingehaakt op een onderzoek dat door De Geneeskundestudent is verricht. Dat liet zien dat 9% van de bachelorstudenten en 16% van de coassistenten burn-outverschijnselen vertoonde. Een van de doctoren die vervolgens geïnterviewd werd, sloeg mijns inziens de spijker op zijn kop. Hij zei: “(studenten) moeten leren vrede te krijgen met het idee dat je helemaal niet excellent bent”. Een pleidooi voor de gewone arts die betrokken is bij patiënt en maatschappij. Normaal. Doen. Dus.

Voor mijn gevoel zag ik alleen maar rijzende sterren

Prestatiedruk

Dat ‘normaal doen’ is zo makkelijk nog niet. Tijdens mijn studie heb ik veel studenten - waaronder mijzelf - zien worstelen met wat ik in een eerdere blog ‘de heilige graal’ van geneeskunde noemde: zo snel mogelijk excelleren en profileren om aangenomen te worden voor de gedroomde specialistenbaan. Ik kreeg gaandeweg ook steeds meer de indruk dat iedereen om mij heen flink aan de weg aan het timmeren was.

Voor mijn gevoel zag ik alleen maar rijzende sterren: een coassistent die na onderhandelen een 8.5 voor zijn coschap wist te krijgen en daarmee op koers bleef voor zijn felbegeerde cum laude diploma. En een ander had het voor elkaar gekregen om tussen de bedrijven door een artikel te publiceren in een vooraanstaand internationaal blad, of - nog beter - was al begonnen met promoveren. Gesprekken met medestudenten gingen ook vaak over hoe je het best in beeld kon komen voor een populair specialisme. Of we nu wilden of niet, we legden onszelf een enorme druk op om te presteren.

Superdokter

Altijd de beste willen zijn is natuurlijk van alle tijden en niet alleen beperkt tot de geneeskunde. Een recente blog van Eva Jinek gaat over onze zucht naar geluk in deze tijd en hoe we via sociale media onze omgeving altijd het volmaakt gelukkige plaatje van onszelf voorspiegelen. Terwijl we ons, realistisch gezien, het grootste deel van de tijd op zijn best neutraal voelen en ook geen geniaal plan aan het uitvoeren zijn. Het grootste deel van ons leven bestaat uit normaal, maar dat is natuurlijk niet interessant om te delen. De cultuur binnen geneeskunde heeft hier dus net zo goed last van: we waren en zijn allemaal gefocust op het perfecte plaatje van de ultra-intelligente, altruïstische ‘superdokter’ die aan de lopende band levens redt.

Mislukking en teleurstelling liggen op de loer

Ideaalbeeld

Dat er excellente studenten zijn, is alleen mogelijk als het overgrote deel van de studenten niet excellent is. Ik denk helemaal niet dat het erg is om te streven naar een mooie carrière of om een ideaalbeeld te hebben. Ik denk zelfs dat het goed is voor je motivatie! Maar wanneer die superdokter de maatstaf wordt waar we allemaal aan moeten voldoen, dan liggen voor de grote meerderheid mislukking en teleurstelling op de loer. Een goede voedingsbodem voor stress, vermoeidheid en uiteindelijk zelfs een burn-out.

Profileren

Dan over het profileren: het voorsorteren op je voorkeursbaan binnen de geneeskunde: “Kijk naast je”, werd in ons allereerste college gezegd. “Een derde van jullie gaat in het ziekenhuis werken, een derde wordt huisarts en een derde gaat binnen de sociale geneeskunde werken”. Voor het gemak ga ik ervan uit dat deze cijfers te maken hebben met enerzijds de werkgelegenheid en anderzijds met de voorkeuren, dan wel talenten van de afgestudeerde basisarts. Wanneer ik op mijn geneeskundeopleiding terugkijk, dan is van die verhouding weinig terug te vinden. 

Mijn jaargenoten en ik hebben in totaal acht weken sociale geneeskunde gehad, vier weken theorie (de verschillende beroepen in vogelvlucht) en aansluitend vier weken coschap bij een van die beroepen. Voor de liefhebbers kon er in de keuzeruimte wel meer tijd aan worden besteed, als je dat aandurfde. Want was het niet veiliger om je eerst te profileren in de richting van een populair ziekenhuisspecialisme? Mocht dat dan toch niets worden, dan kon je altíjd nog richting de sociale of huisarts. Alhoewel daar zeker argumenten voor zijn, haalt het te veel de aandacht weg van de specialismen buiten het ziekenhuis, vooral voor diegenen die op voorhand al weten dat ze waarschijnlijk niet in het ziekenhuis of in de directe patiëntenzorg willen werken.

Het lijkt alsof specialist in het ziekenhuis het best te behalen doel is

Hiërarchie

Ik wil niet zeggen dat de geneeskundeopleiding meteen omgegooid moet worden en drastisch meer tijd voor sociaalgeneeskundige vakken moet inrichten. Het gaat mij er juist om dat er een bepaalde soort hiërarchie lijkt te bestaan, waarbij werken als specialist in het ziekenhuis het best te behalen doel is, met op gepaste afstand werken als huisarts en in de sociale geneeskunde. Hier zijn weliswaar geen objectieve cijfers over, maar de manier waarop geneeskundestudenten en professionals in het ziekenhuis hierover praten, laat in mijn ogen zien dat het wel degelijk zo is. 

Spagaat

Ik pleit voor een geneeskundeopleiding met een cultuur waarin het normaal is om in het ziekenhuis te willen werken, maar dat het ook normaal is om huisarts te willen worden of arts maatschappij en gezondheid. Normaal. Doen. Dus. En het zou helemaal mooi zijn als we leren accepteren dat we niet allemaal excellent zijn, maar dat goed genoeg het nieuw perfect is. Hierdoor bereik je dat studenten eerder durven te kiezen voor een traject dat bij hun capaciteiten en talenten past en niet tot aan het einde toe in een spagaat zitten tussen zichzelf en het beeld van de superdokter.

Ben jij benieuwd welk traject het beste bij jou past? Arno Bisschop, arts en oprichter van Talent&Care, gaat hierover graag met jou in gesprek. Bel of mail: 030 - 227 01 97, info@talent-care.nl.

Onze opdrachtgevers zijn onder andere