ApothekerHoge werkdruk maakt zorg weer menselijk

Hoge werkdruk maakt zorg weer menselijk
Naar actueel

Hoge werkdruk maakt zorg weer menselijk

De werkdruk onder zorgprofessionals blijft maar toenemen, meldde de Volkskrant weer groots. Doen we niks, dan wordt het nog erger en vallen zorgverleners bij bosjes om. Het positieve geluid: het belang van de mens achter de zorgverlener staat hiermee nu torenhoog op de agenda. En ligt dáár niet juist de sleutel voor de oplossing?

Productie draaien, niet zaniken, professioneel blijven en gewoon doorgaan. Dat is het mantra van werken in de zorg anno nu. Ja, natuurlijk is dit gechargeerd. Maar helaas is dit ook het beeld dat ik terugkrijg van onze eigen zorgprofessionals, die als mens elke dag weer hun stinkende best doen voor cliënten bij zorgorganisaties door het hele land. Dan praat je dus toch wel over een keiharde zorgcultuur waarin zorgverleners hun werk tegenwoordig dus steeds vaker op roboteske wijze moeten doen. Tenminste, dat denken ze.

De-robotiseer!

Om dat laatste beeld direct te kantelen, roep ik bij deze op: De-robotiseer de zorgverlener en laat hem of haar weer mens zijn! En... doe dat als zorgverlener ook vooral zelf. Verandering naar meer menselijkheid begint met bewust zijn van je eigen gedrag en je eigen kwetsbaarheid tonen. Vervolgens is het wel aan zorgorganisaties om daar ruimte voor te bieden. Een veilige werkomgeving is essentieel.

‘Goed, leuke oproep, Arno’, hoor ik je nu denken. ‘Maar… hoezo dan? En hoe lossen we hier dan de werkdruk mee op?’ Oké, natuurlijk moeten er meer mensen bij, dat ontken ik zeker niet. Maar er liggen ook enorme kansen op persoonlijk vlak. Of beter gezegd: er is een bittere noodzaak om ook naar de persoonlijke en psychische kanten te kijken van werkdruk.

Hebben of ervaren?

Ik voer wekelijks reflectie- en evaluatiegesprekken met onze artsen, apothekers en verpleegkundigen. Daarin komt geregeld naar voren dat er een enorm gat zit tussen het ‘ervaren’ van werkdruk en het ook daadwerkelijk druk ‘hebben’. Tuurlijk, dit gaat ook hand-in-hand. Maar vaak als je doorvraagt, blijkt het toch vooral een mentale kwestie te zijn.

Drie voorbeelden. “Als ik nachtdienst heb, moet ik soms mijn supervisor uit z’n bed bellen. Als hij dan erg geprikkeld reageert, dan doet dat echt iets met me.” Of: “Ik heb dit nu al tig keer gevraagd aan Hanna, maar ze doet het steeds niet. Terwijl we moeten samenwerken!? Ik word daar gek van.” Of er wordt iets uit het privéleven getriggerd: “Een collega maakt de hele tijd vervelende ‘grappen’ over minderheden. Ik voel me aangesproken en dat voelt onveilig. Maar ik zeg maar niets, want hij is wel de opleider en ik moet nog in opleiding komen.”

Mentale werkdruk

Bottom-line: wij mensen (ja, ook zorgverleners dus ;)) ervaren heel vaak druk doordat we zaken lastig of moeilijk vinden, niet bij onszelf blijven of weerstand en ongemak voelen. En dat delen we dan niet. In de zorg is ‘delen’ sowieso nog te vaak een taboe. Uit angst dat je daarop negatief wordt beoordeeld of dat collega’s je zien als zwak. Maar als je de achterliggende mechanismen beseft én deze deelt met collega’s, ervaar je die (mentale) werkdruk minder of zelfs helemaal niet meer. Je kunt weer doen wat je wilt: zorg verlenen!  

Ik geloof heilig in de kracht van de mens achter de zorgprofessional als remedie tegen het gevoel van hoge werkdruk. Ja, dat vraagt om lef van de zorgverlener. Want durf ‘t maar: “Ik vind het lastig met deze patiënt. Hij doet me denken aan mijn broer die is overleden. Alles komt weer boven. Ik slaap er al weken slecht van.” Ik zou tranen in mijn ogen krijgen en luid applaudisseren. Diep respect zou ik hiervoor hebben. En het mooie: de mentale (werk)druk die deze zorgprofessional hierdoor ervaart, lost met het eerlijk vertellen van dit verhaal op.

Op de zeepkist

Tenminste… als hij of zij na deze ‘biecht’ niet meteen wordt afgebrand door zijn collega’s of superieuren. Dáár ligt dan ook een taak voor zorgorganisaties en de meer oudgediende collega’s in Nederland. Creëer een veilige omgeving en heb aandacht voor de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers. Zelf ben ik erg fan van Leading by Example. Laat een oude rot in het vak of iemand van statuur in de organisatie op de zeepkist klimmen en een voorbeeld zijn van iemand die zich kwetsbaar durft op te stellen. Dat inspireert en geeft de jonge generatie zorgverleners extra moed om ook meer hun menselijke kant te tonen. En dat is hard nodig om de druk te verlichten!  

Lees ook Arno's vorige blog!

 

 

Onze opdrachtgevers zijn onder andere