ApotheekApotheker Frédérique Fiévez: ‘Als we alle middelen in dezelfde witte doosjes leveren, wordt de zorg in de apotheek een stuk beter.’

Apotheker Frédérique Fiévez: ‘Als we alle middelen in dezelfde witte doosjes leveren, wordt de zorg in de apotheek een stuk beter.’
Naar actueel

Apotheker Frédérique Fiévez: ‘Als we alle middelen in dezelfde witte doosjes leveren, wordt de zorg in de apotheek een stuk beter.’

Het is de laatste tijd hot topic in kranten en actualiteitenprogramma's, maar voor apothekers is het medicijntekort geen nieuws. Zij kampen al jaren met ontoereikende voorraden en moeten dikwijls nee verkopen aan een patiënt. Frédérique Fiévez, apotheker bij de Kromme Rijn Apotheek, opleider van andere apothekers en lid van de stuurgroep Utrechts Farmaca Overleg (UFO), vertelt hier hoe zij omgaat met tekorten en een betere apothekerszorg voor zich ziet.

1. Het tekort van de anticonceptiepil gaf het startschot voor allerlei nieuwsberichten over medicijnen die soms heel beperkt leverbaar zijn. Hoe kijk jij daar tegenaan?

“We zitten al een aantal jaren met het probleem van nalevering. Vroeger gebeurde het wel eens dat er een dag of twee tussen zat, maar nu komt het voor dat een bepaald medicijn soms wel weken niet leverbaar is. De anticonceptiepil krijgt veel aandacht in de media, maar daar worden wij niet zenuwachtig van. Heel anders is het parkinson medicijnen. Dan is een oplossing echt van groot belang voor de patiënt. Door de vele berichtgeving gaat het onderwerp van medicijntekorten gelukkig wel leven. Dat is positief. Er moet alleen wel echt iets veranderen nu. Als het om medicijnen gaat, is Nederland echt een derdewereldland.”

2. Wat doet het medicijntekort met jou? Hoe is het om nee te moeten verkopen aan klanten?

“Er zijn meerdere versies van nee verkopen. Als het middel er echt niet is, kunnen we nog met de specialist overleggen en kijken of er een alternatief is. Is er geen oplossing, dan is dat heel lullig. Soms zie je de paniek in de ogen van een patiënt. Dat is pijnlijk. Maar soms gaat het ook om medicijnen die niet van levensbelang zijn, zoals de anticonceptiepil. Dan denk ik wel: ‘kom op zeg.’”

Alleen in verzekeringspakket bij voordelige prijs

“Een andere oorzaak van de tekorten van specifieke medicijnen is ook het preferentiebeleid van de verzekeraars. Kort gezegd betekent dit dat middelen alleen in het zorgpakket komen als leveranciers een voordelige prijs hanteren. Wanneer meerdere merken geneesmiddelen met dezelfde werkzame stof aanbieden, zal de verzekeraar dus gaan voor de leverancier die de laagste prijs biedt. En zo verandert per verzekeringsjaar welk merk in het pakket zit. Een gevolg daarvan is dat patiënten bij ons om een middel vragen en dan opeens een ander doosje krijgen dan zij gewend zijn. Dat wekt vaak woede en frustratie op. Patiënten zijn soms niet op de hoogte van hun polis en willen per se hun vertrouwde merk. Maar het is niet zo dat je overal recht op hebt omdat je premie betaalt. Dat leggen we dan zo goed mogelijk uit.”

3. Zijn er dan echt geen creatieve oplossingen te bedenken voor de patiënt?

“Nou, als apotheek kun je twee dingen doen. Je kunt simpelweg nee verkopen aan de patiënt en uitleggen dat de verzekeraar het middel van een ander merk niet accepteert. Of je kunt enig lef tonen en afwijken van ‘de regels’ door  toch een ander merk te verkopen. Maar dat is eigenlijk niet handig. Want dan komt de weeffout in het beleid niet snel genoeg aan het licht. Zo zit je als apotheker dus steeds in een tweestrijd.”

“Hoe ik dat dan aanpak in de praktijk? Soms heb ik een bepaald middel wel, maar dan niet in de juiste hoeveelheid. Dan vraag ik de patiënt hoeveel doosjes hij of zij nog thuis heeft liggen en op basis daarvan neem ik een besluit. Ik weeg dan af: ga ik eenzelfde middel van een ander merk meegeven, of adviseer ik om later terug te komen voor de overige doosjes? Kies ik voor het laatste, dan hoop ik dat het middel tegen die tijd wèl op voorraad is in de juiste hoeveelheid. Het is een spel van constant schakelen en schuiven. En van meedenken met de patiënt, want daar doen we het uiteindelijk toch allemaal voor.”

Je kunt je onderscheiden met een eigen bereidingsruimte

4. Sommige apothekers nemen het heft in eigen hand en ontwikkelen zelf medicijnen om de prijzen laag te houden en tekorten te voorkomen. Wat vind je daarvan?

“Ik vind dat een goede ontwikkeling. Een apotheker is van oudsher iemand die op maat medicijnen kan en mag ontwikkelen. Als één apotheker nu op grote schaal medicijnen gaat bereiden en daar veel mensen mee kan helpen, is dat natuurlijk heel mooi. Maar als ik dat hier voor een handjevol mensen ga doen, dan is dat niet rendabel. Toch schat ik in dat de komende tijd steeds meer apothekers zelf gaan bereiden. De macht van fabrikanten en zogenoemde grootbereiders - laboratoria die een apotheek status hebben en dus mogen bereiden voor andere apotheken - is namelijk erg groot nu. Die grootbereiders weten dat apothekers zonder bereidingsruimte afhankelijk zijn van hen. Daarom gaan wij met de verbouwing van onze apotheek ook weer een bereidingsruimte creëren. Collega-apothekers lachen me uit, maar ik vind dat we ons met die bereidingsruimte als apotheek juist kunnen en moeten onderscheiden. Ook is het bereiden gewoon een stukje passie voor het vak.

Ik ken een verhaal van een apotheker die besloot een bepaalde middel zelf te bereiden. Dat kostte uiteraard wel even wat tijd, maar die investering doe je dan één keer. Daarna volg je het bereidingsvoorschrift en kost het al veel minder tijd. Uiteindelijk heeft die apotheker het middel voor een tiende van de prijs zelf kunnen maken. Hoewel je de bereiding niet vergoed krijgt, heeft deze apotheker hiermee toch een kindje, die het middel lange tijd nodig had, geholpen. Dat lijkt dan een kleine stap, maar je verbetert de zorg voor die ene persoon echt wezenlijk. En als er nog eens zo’n medicijn-vraag komt, kun je het zo van ‘de plank’ halen.”

5. En… hoe kun je, naar jouw mening, de zorg nog meer verbeteren als apotheker?

“Het klinkt als een open deur, maar het gezeur over merken moet weg. Zodra een patiënt een ander merk op het doosje ziet staan, luistert hij niet meer lijkt het. Als we alle middelen nu in dezelfde witte doosjes leveren, zou de zorg in de apotheek een stuk beter zijn. Want dan verschuift het gespreksonderwerp naar de inhoud en hebben we het niet meer over de buitenkant.

Daarnaast moet de communicatie tussen arts, apotheek en patiënt beter. Het is belangrijk om niet alleen op je eigen eilandje te zitten, maar ook daarbuiten te kijken en echt in die deel-mindset te komen. Een voorbeeld van hoe dat kan veranderen is met een extra optie op het labformulier, waarbij de huisarts kan aankruisen welke informatie belangrijk is voor apothekers zodat die informatie ook bij ons terechtkomt. Zo’n systeem bestaat al en er wordt wel mee gewerkt binnen sommige organisaties, maar eigenlijk zou dat nu gewoon landelijk uitgerold moeten worden. Ja, dat zou wat mij betreft een zeer zinvolle zorgverbetering zijn!”

 

 

 

Onze opdrachtgevers zijn onder andere